Wat zegt de SOH over de accu van een elektrische auto? 

Het is een vraag die we bij Vaartland steeds vaker krijgen bij gebruikte elektrische auto’s. Vaak volgt daarna meteen een tweede vraag: 

“En wat betekent een SOH van bijvoorbeeld 85% dan eigenlijk?” 

Logische vragen. De accu is tenslotte een belangrijk onderdeel van een elektrische auto. Gelukkig hoeft het antwoord niet ingewikkeld te zijn. 

De SOH, oftewel State of Health, geeft aan hoeveel bruikbare capaciteit de accu nog heeft ten opzichte van toen de accu nieuw was. Maar om echt iets over de staat van een accu te zeggen, kijken wij verder dan alleen dat percentage. 

Wat betekent 85% SOH? 

Stel: een accu kon in nieuwe staat 60 kWh aan bruikbare energie opslaan. 

Heeft diezelfde accu nu een SOH van 85%? Dan is er grofweg nog 51 kWh van die oorspronkelijke bruikbare capaciteit beschikbaar. 

60 kWh × 85% = 51 kWh. 

Dat is eigenlijk de eenvoudigste manier om SOH te begrijpen. 

AVILOO omschrijft de SOH ook op die manier: de hoeveelheid bruikbare energie die op het moment van testen beschikbaar is, afgezet tegen de bruikbare energie van de accu in nieuwstaat. 

Een accu verliest tijdens zijn levensduur geleidelijk capaciteit. Dat hoort bij het gebruik van een batterij. Een gebruikte elektrische auto hoeft dus geen SOH van 100% te hebben om een goede occasion te zijn. 

Betekent 92,6% SOH ook 92,6% van de actieradius? 

Als eenvoudige rekensom kun je het wel zo bekijken. 

Stel dat een elektrische auto nieuw een WLTP-actieradius van 460 kilometer heeft en de accu een SOH van 92,6%. 

Dan krijg je: 

460 × 92,6% = ongeveer 426 kilometer. 

Dat helpt om duidelijk te maken wat het capaciteitsverlies ongeveer betekent. 

Maar verwacht niet dat de auto vervolgens onder alle omstandigheden precies 426 kilometer rijdt. 

WLTP is een gestandaardiseerde testwaarde. Je daadwerkelijke actieradius wordt ook beïnvloed door bijvoorbeeld buitentemperatuur, snelheid, rijstijl, verwarming, airconditioning en banden. 

Zie de berekening daarom als een eenvoudige indicatie, niet als een belofte over het aantal kilometers dat je daadwerkelijk gaat rijden.

Is een hoge SOH dan altijd goed? 

Een hoge SOH is natuurlijk prettig. Er is dan relatief weinig capaciteit verloren gegaan. 

Alleen vertelt die waarde niet het hele verhaal. 

Een accupakket bestaat uit veel afzonderlijke batterijcellen. Die moeten samen het werk doen. Het is daarom niet alleen belangrijk hoeveel capaciteit het totale accupakket nog heeft, maar ook hoe de cellen zich ten opzichte van elkaar gedragen. 

Daarom kijken we bij Vaartland niet alleen naar de SOH. 

Waarom kijken we ook naar de accucellen? 

Een belangrijk technisch punt is het verschil in spanning tussen de batterijcellen. 

In een gezond accupakket wil je dat de cellen zich binnen de daarvoor geldende marges redelijk gelijkmatig gedragen. Loopt één cel of een groep cellen duidelijk uit de pas, dan kan dat een aanwijzing zijn voor een afwijking in het accupakket. 

En juist daar zit het probleem met alleen naar SOH kijken: 

een SOH-percentage kan er prima uitzien, terwijl er op celniveau toch iets afwijkends gebeurt. 

AVILOO geeft zelf aan dat bij een onafhankelijke diagnose zwakke celgroepen, problemen met het balanceren van cellen en ongebruikelijke patronen zichtbaar kunnen worden, terwijl de SOH er nog normaal uitziet. 

De test analyseert onder andere de voltages van individuele cellen en kijkt naar afwijkingen binnen het accupakket.

Een praktijkvoorbeeld laat zien waarom dat belangrijk is 

Hoe groot het verschil tussen alleen een SOH en een analyse op celniveau kan zijn, bleek bij een praktijktest met een gebruikte Nissan Leaf.

De auto werd met verschillende accutests onderzocht. Bij sommige tests leek de accu op basis van de SOH nog goed. Er werden onder andere waarden van ruim 90% gemeten.

Bij de AVILOO-test kwam echter een waarschuwing naar voren vanwege een verschil tussen de batterijcellen. Eén specifieke cel week af van de rest. Bij een uitgebreidere test van Nissan werd later eveneens vastgesteld dat deze cel afwijkend gedrag vertoonde.

Het voorbeeld laat goed zien waarom we liever niet alleen naar één groot percentage bovenaan een rapport kijken.

Wat kun je hiervan leren als je een elektrische occasion koopt?

Check de garantie voor het exacte model en bouwjaar. Garantievoorwaarden kunnen per bouwjaar verschillen, ook binnen hetzelfde model.
Vraag bij pech net buiten de garantie naar coulance. Fabrikanten kijken soms per geval wat mogelijk is, zeker als de auto netjes is onderhouden.
Kijk verder dan alleen het SOH-percentage. In de video gaf de AVILOO-test een waarschuwing voor de afwijkende cel, terwijl andere tests een hoge SOH lieten zien. Juist daarom kijken wij bij de AVILOO-accudiagnose ook naar afwijkingen tussen de batterijcellen.

Wat vinden wij belangrijker: SOH of cellenanalyse?

We begrijpen heel goed waarom klanten vooral naar de SOH kijken. Een percentage is duidelijk en makkelijk te vergelijken.

Maar technisch gezien willen we meer weten.

Bij een gebruikte EV kijken we daarom naar twee dingen:

1. Hoeveel capaciteit heeft de accu nog?
Daar helpt de SOH bij.

2. Gedragen de batterijcellen zich normaal ten opzichte van elkaar?
Daar helpt de cellenanalyse bij.

Juist die combinatie geeft een completer beeld.

Een auto met bijvoorbeeld 88% SOH waarbij de cellen zich netjes gelijkmatig gedragen, vertelt een ander verhaal dan een auto met 95% SOH waarbij één cel sterk afwijkt.

Daarom vinden wij de analyse van de cellen minstens zo relevant als het SOH-percentage zelf.

Daarom gebruiken we bij Vaartland AVILOO

We krijgen regelmatig vragen over de staat van de accu van onze elektrische occasions.

En terecht.

Daarom willen we niet simpelweg zeggen: “De SOH is 92%, dus de accu is goed.”

Wij gebruiken een uitgebreide accudiagnose van AVILOO waarbij verder wordt gekeken dan alleen een uitgelezen SOH-waarde. De accu wordt ook geanalyseerd op mogelijke afwijkingen in onder andere de batterijcellen.

AVILOO analyseert daarvoor veel verschillende signalen uit het accupakket en kijkt naar gegevens op zowel pakket- als celniveau.

Dat geeft ons meer informatie. En die informatie kunnen we vervolgens met jou delen.

Heb jij een elektrische auto op het oog? Download dan het Nationaal Autorapport van de auto. Daarin kun je ook het AVILOO-rapport bekijken en meer lezen over de staat van de accu.

Niet om te doen alsof we precies kunnen voorspellen hoe een accu er over vijf jaar aan toe is. Dat kan een accutest niet.

Wel om zo duidelijk mogelijk te laten zien wat we op het moment van testen over de accu weten.

Dus: waar moet je op letten bij een gebruikte elektrische auto?

Vraag gerust naar de SOH. Het is een nuttige waarde.

Maar stop daar niet.

Vraag ook hoe die SOH is bepaald en of er naar mogelijke afwijkingen tussen de batterijcellen is gekeken.

Want uiteindelijk wil je niet alleen weten welk percentage er op een certificaat staat.

Je wilt weten hoe de accu ervoor staat.

En daarvoor vertelt één percentage niet altijd het hele verhaal.